Hé Mandu
(also called Hèman Dubh)
Traditional Scots Gaelic waulking song, translated to English
(via lyrics from Brian O’hEadhra’s recording, Hèman Dubh (on “Òrain Cèilidh Teaglaich”, and inspired by an English arrangement by Lydia Samuels of HOWL)
Hè Mandu is a Scots Gaelic "orain-luaidh" or "waulking song" - that is, a choral work song sung by a group of women "waulking" or "fulling" (in other words shrinking) woven wool tweed cloth. This ancient tradition is characterized by a call-and-response/verse-and-refrain structure. Hè Mandu is a well-known Lewis walking song, from the Hebrides. It can be found in the Patrick McDonald collection of vocal airs, first published in 1784.
LYRICS:
Hè mandu - Such a pity
Hè mandu - he didn’t come to get me
Hè mandu - lad with a letter
Hi ri o ro - horse and a saddle
Hè mandu hi ri o ro ho ro-o hu o
Hè mandu - I would go
Hè mandu - cross the sea
Hèman dubh - with my lover
Hi ri o ro - no delay
Hè mandu hi ri o ro ho ro-o hu o
Hè mandu - If I had
Hè mandu - the wings of sparrows
Hè mandu - the bird’s feather
Hi ri o ro - the duck’s foot
Hè mandu hi ri o ro ho ro-o hu o
Hè mandu - The bird’s feather
Hè mandu - and the duck’s foot
Hè mandu - then I’d swim
Hi ri o ro - across the straits
Hè mandu hi ri o ro ho ro-o hu o
Hè mandu - I would swim
Hè mandu - across the straits
Hè mandu - the Sound of Islay
Hi ri o ro - and the Pentland Firth
Hè mandu hi ri o ro ho ro-o hu o
Hè mandu - The Sound of Islay
Hè mandu - and the Pentland Firth
Hè mandu - I would go in
Hi ri o ro - to the castle
Hè mandu hi ri o ro ho ro-o hu o
Hè mandu - I’d go in
Hè mandu - to the castle
Hè mandu - then I’d steal
Hi ri o ro - my dear lover
Hè mandu hi ri o ro ho ro-o hu o
Hè mandu - Then I’d steal
Hè mandu - my lover
Hè mandu - never asking
Hi ri o ro - who he lies with (echo)
Hè mandu hi ri o ro ho ro-o hu o!!!
Scots Gaelic:
Hèman dubh, ’s truagh nach tigeadh,
Hèman dubh, siud gam iarraidh,
Hèman dubh, gille ’s litir,
Hi ri o ro, each ’s dìollaid,
Hèman dubh hi ri o ro ho ro hu o.
Hèman dubh, ’s mise a dh’fhalbhadh,
Hèman dubh, null air sàile,
Hèman dubh, le mo leannan,
Hi ri o ro, ’s cha bhiodh dàil ann.
Hèman dubh hi ri o ro ho ro hu o.
Hèman dubh, nam bitheadh agam,
Hèman dubh, sgiath a’ ghlaisein,
Hèman dubh, iteag nan eòin,
Hi ri o ro, spòg na lachainn.
Hèman dubh hi ri o ro ho ro hu o.
Hèman dubh, iteag nan eòin,
Hèman dubh, spòg na lachainn,
Hèman dubh, shnàmhainn na caoil,
Hi ri o ro, air an tarsainn.
Hèman dubh hi ri o ro ho ro hu o.
Hèman dubh, shnàmhainn na caoil,
Hèman dubh, air an tarsainn,
Hèman dubh, an Cuan Ìleach,
Hi ri o ro, ’s an Caol Arcach.
Hèman dubh hi ri o ro ho ro hu o.
Hèman dubh, an Cuan Ìleach,
Hèman dubh, ’s an Caol Arcach,
Hèman dubh, ’s rachainn a-steach,
Hi ri o ro, chun a’ chaisteil.
Hèman dubh hi ri o ro ho ro hu o.
Hèman dubh, ’s rachainn a-steach,
Hèman dubh, chun a’ chaisteil,
Hèman dubh, ’s bheirinn a-mach,
Hi ri o ro, às mo leannan.
Hèman dubh hi ri o ro ho ro hu o.
Hèman dubh, ’s bheirinn a-mach,
Hèman dubh, às mo leannan,
Hèman dubh, ’s chan fhaighnichinn,
Hi ri o ro, cò bu leis i.
Hèman dubh hi ri o ro ho ro hu o.
